สวัสดีเพื่อนนักอ่าน
Thinking fast and slow เป็นหนังสือที่อยู่ในชั้นกองดองมานานสองปีอย่างต่ำ แรงบันดาลใจที่หยิบมาอ่านคงเป็นสาเหตุเดิมๆที่มีหนังสือเล่ม หรือสองเล่มก่อนหน้านี้ได้พาดพิงถึง เมื่อถูกพาดพิงก็ต้องมีสิทธิ์ได้แก้ตัว 55 ความน่ากลัวของหนึงสือเล่มนี้คือความหนามาก.... แต่พอได้เริ่มอ่านไปนิดนึง ก็ถูกดึงดูดเข้าไปสู่สมองของ อ.Daniel เรียบร้อย เนื้อหาดูไม่ได้น่ากลัวเลย อ่านได้ไปเรื่อยๆ โดยไม่รู้สึกว่าไม่อยากกลับมาอ่าน อ่านไปอ่านมาก็จบจนได้
เนื้อหาเรื่องนี้เป็นเรื่องเกี่ยวกับ การคิด(Thinking) Fast(สมองระบบที่1 ที่คิดอะไรแบบเร็วๆ) และ Slow(สมองระบบที่2 ที่คิดอะไรช้าแต่รอบคอบกว่า) ในที่นี้สมองทั้งสองระบบ ไม่ได้มีเนื้อสมองหรือส่วนของสมองที่แยกออกจากกัน แต่ทั้งคู่ก็อยู่ในสมองของเราแต่มันระบบการคิดของสมองภายใน โดยที่สมองระบบที่1 เน้นการสรุปเร็ว คิดเร็ว เชื่อมโยงเรื่องราวเร็ว และค่อนข้างมั่นใจ ซึ่งเป็นการเชื่อมโยงของประสบการณ์ ข้อมูลต่างๆที่จดจำได้และที่เคยรับรู้มา สร้างจินตนาการ และสรุปผล ขบวนการที่ว่านั้นใช้เวลาน้อยมากๆ เพียงเสี้ยวของวินาที ส่วนสมองระบบที่2 ใช้ความคิดที่มากกว่า ละเอียดรอบคอบ คิดรอบด้าน ออกมาช้าหรือบางทีก็ไม่ออกมาใช้ความคิดเลย อ.Daniel บอกว่าสมองระบบที่สองขี้เกียจเอามากๆ
ในเนื้อหาช่วงแรกๆ อ.Daniel ชี้ให้เห็นก่อนว่าการคิดแบบไหนเป็นระบบที่1 หรือระบบที่ 2 หลังจากนั้นบรรยายให้ละเอียดขึ้นไปถึงระบบที่1ว่าชอบคิดเร็ว และมีส่วนทำให้เกิดการตัดสินใจที่ผิดพลาด ซึ่งช่วงท้ายเล่ม อ.Daniel ไม่ได้โทษว่าระบบที่1 คิดอะไรก็ผิด จริงๆแล้วระบบที่1 คิดได้ถูกต้องมากๆๆๆ เกิน95% เสียด้วยซ้ำ แต่ที่ อ.Daniel ชี้ให้เห็นคือการตัดสินใจที่ผิดพลาดมักเกิดจากสมองระบบที่1 ที่รวบรวมข้อมูลเร็ว ตัดสินใจเร็ว ซึ่งสถานการณ์นี้จะดีขึ้นถ้าสมองระบบที่2 เข้ามาช่วยกลั่นกรองและคิดไตร่ตรองให้
ถึงแม้ว่าเรามีสมองระบบที่สองไว้กลั่นกรองเหตุการณ์ต่างๆที่ซับซ้อน แต่สมองระบบที่2 นั้นถูกชักจูงด้วยระบบที่1 ได้ง่าย ข้อมูลที่ระบบที่1ส่งให้ทำให้การคิดของระบบที่2 ไม่รอบคอบ และไม่รอบด้านเพียงพอ ที่สำคัญไม่ว่าจะเป็นการคิดด้วยระบบที่1 หรือระบบที่2 ก็ตามที แต่ทุกสิ่งทุกอย่างที่สมองคิดขึ้นได้นั้นยังอยู่ที่ประสบการณ์ที่ผ่านมา และความทรงจำที่สมองเราเก็บข้อมูลไว้ได้ บางเรื่องสมองของเราก็ไม่ยอมเก็บบางเหตุการณ์ไว้เช่นเหตุการณ์ที่แสนธรรมดาไม่มีอะไรตื่นเต้น สมองระบบที่1 ก็จะเลือกไม่เก็บข้อมูล ดังนั้นข้อมูลที่ในสมองของพวกเรานั้นไม่ใช่สิ่งที่ถูกต้องเสมอไป และไม่มีทางที่แต่ละคนจะคิดเหมือนกัน นั่นก็เพราะประสบการณ์ที่ได้รับของแต่ละคนไม่เหมือนกัน และถึงจะประสบกับเหตุการณ์มาเหมือนๆกับอย่างเช่นชีวิตของฝาแฝด แต่สมองของพวกเขานั้นย่อมเก็บข้อมูลได้ไม่เหมือนกัน ดังนั้นไม่ว่าจะคิดผ่านสมองระบบที่1 และกลั่นกรองด้วยสมองระบบที่2 แล้วก็ตามที การคิดและตัดสินใจอาจจะไม่ถูกต้องเสมอไป
ในเล่มนี้มีงานวิจัยอ้างอิงทางจิตวิทยามากมายนับไม่ถ้วย อ.Daniel ได้อธิบายได้ละเอียด โดยเฉพาะเรื่องที่เจาะลึกที่เกี่ยวกับการตัดสินใจที่มีโอกาสผิดพลาด และยังมีตัวอย่างทางจิตวิทยาที่น่าสนใจมาก ซึ่งเป็นเรื่องที่เราตัดสินใจแบบนั้นไปทั้งๆที่เราไม่ได้ไตร่ตรองว่าเราคิดแบบนั้นไปได้อย่างไร การอ่านหนังสือเล่มนี้ตอบของสงสัยเหล่านั้นได้ เช่น การตัดสินใจเนื่องจากการกลัวความสูญเสีย การถูกชักจูงด้วยกรอบของคำตอบ กับดักความคิดของผู้เชี่ยวชาญ คุณค่าที่ได้เมือเทียบกับสิ่งที่ได้มา การคิดบัญชีในหัวที่ทำให้พลาดโอกาสที่ดีไป ผลกระทบที่เกิดขึ้นจากความรู้สึกกับเวลาที่ต่างกัน การคิดในมุมแคบกับการคิดในมุมกว้าง และอื่นๆอีกมาก ซึ่งเล่าไปก็คงต้องคัดลอกหนังสือทั้งเล่ม มาแน่นอน เพราะเนื้อหาทั้งหมดสำคัญทั้งหมด เหมือน อ.Daniel เค้าชำแหละทุกสาเหตุที่เป็นปรากฎการณ์ทางจิตวิทยามาให้ผู้อ่านได้รับรู้
ตอนท้ายเล่ม อ.Daniel ร่วมกับศาตราจารย์ทางด้านเศรษฐศาสตร์ เพื่อให้เห็นความสำคัญทางด้านจิตวิทยาที่มีผลต่อแนวคิดทางเศรษฐศาสตร์ จนเกิดวิชาใหม่ทางเศรษฐศาสตร์ที่เรียกว่า เศรษฐศาสตร์พฤติกรรม จนในปี 2002 อ.Daniel ได้รับรางวัลโนเบลสาขาเศรษฐศาสตร์ ทั้งๆที่ อ.Daniel เป็นผู้เชี่ยวชาญทางด้านจิตวิทยา
หนังสือเล่มนี้ให้แนวคิดกับเรามากมาย การทำให้เราคิดได้ละเอียดขึ้น ไม่หลงทางในความคิดง่ายๆ ทำให้เราได้เข้าใจพฤติกรรมทางจิตวิทยา การเลือกใช้ความคิดที่ทำให้เราสบายใจ และช่วยในการตัดสินใจในเรื่องต่างๆได้ดีขึ้น หนังสือ Thinking fast and slow ควรเป็นหนังสือเล่มหนึ่งที่ต้องได้อ่านสักรอบในชีวิต
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น